DINH DƯỠNG phòng ngừa VIÊM PHỔI CẤP CORONA (Covid-19)

0
18
DINH DƯỠNG phòng ngừa Covid-19

Bên cạnh các biện pháp dự phòng lây nhiễm virus Corona theo khuyến cáo của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới, việc đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ và duy trì một lối sống tích cực, lành mạnh đóng vai trò quan trọng giúp nâng cao miễn dịch và phòng chống dịch bệnh.

Một chế độ ăn đa dạng thực phẩm, đầy đủ và cân bằng

các yếu tố đa lượng và vi lượng đóng vai trò vô cùng quan

trọng đối với chức năng hệ miễn dịch, có thể giúp giảm

nguy cơ mắc cũng như rút ngắn thời gian điều trị bệnh.

Tuy nhiên, ngay cả đối với những người khỏe mạnh chưa

mắc bệnh, chế độ ăn không đầy đủ thiếu cả số lượng và

chất lượng vẫn còn rất phổ biến, điều này khiến cho hệ

miễn dịch bị suy yếu và dễ mắc bệnh.

Nguyên tắc dinh dưỡng

Sau đây là một số nguyên tắc dinh dưỡng giúp duy trì

hệ miễn dịch khỏe mạnh, từ đó phòng chống bệnh viêm

phổi cấp Corona.

 Đảm bảo cung cấp đủ năng lượng thông qua các

bữa ăn hàng ngày. Nhiều người Việt có thói quen

duy trì 03 bữa chính trong ngày (bữa sáng, bữa

trưa, bữa tối). Tuy nhiên, một số người còn bỏ bữa,

đặc biệt là bữa sáng. Những thói quen này khiến HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

cho tổng năng lượng qua bữa ăn hàng ngày không

đáp ứng đủ nhu cầu cơ thể, khiến cơ thể mệt mỏi,

hệ miễn dịch suy giảm, dễ mắc bệnh. Để cung cấp

đủ năng lượng qua các bữa ăn hàng ngày, chúng ta

cần đảm bảo không bỏ bữa, ăn đủ 03 bữa chính,

và lưu ý ăn thêm bữa phụ giữa giờ (sữa, sữa chua,

hoa quả, đậu/đỗ/hạt ngũ cốc rang/sấy).

 Bổ sung thực phẩm nhiều đạm (protein) trong

các bữa ăn hàng ngày. Một chế độ ăn đủ đạm

(protein) có vai trò rất quan trọng giúp cơ thể duy

trì hệ miễn dịch khỏe mạnh và giúp nhanh lành

bệnh. Có thể hình dung khi chúng ta muốn dán cái

phong bì thì cần hồ dán, cơ thể ta cũng vậy, cần một

loại “hồ dán” đặc biệt giúp làm lành vết thương, đó

chính là chất đạm (protein). Chất đạm còn cung

cấp nguyên liệu tổng hợp các tế bào bạch cầu và

kháng thể được ví như những binh lính trong cuộc

chiến chống lại vi khuẩn và vi rút xâm nhập cơ

thể. Đạm (protein) có nhiều trong các loại thực

phẩm sau: thịt, cá, trứng, sữa, và các loại đậu/đỗ.

Mỗi người cần ăn 5-6 phần đạm (protein)/ngày.

Mỗi phần đạm (protein) tương đương 40g thịt/cá/

tôm, 1 quả trứng gà/vịt, 1 bìa đậu phụ, 1 cốc sữa.

Nên phối hợp đa dạng thực phẩm trong bữa ăn, sử

9HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

dụng đạm từ cả nguồn động vật và thực vật để đạt

tổng số đạm (protein) cơ thể cần mỗi ngày.

 Bổ sung các loại thực phẩm giàu vitamin và

khoáng chất có tác dụng tăng cường miễn dịch

trong bữa ăn hàng ngày. Ăn nhiều hơn thực phẩm

có nguồn gốc động vật, thực vật nhiều Vitamin A

và Caroten (gan, trứng, khoai lang, bí ngô, cà rốt,

đu đủ, xoài, bông cải/xúp lơ…). Ăn nhiều hơn các

loại rau xanh và hoa quả nhiều vitamin C (cam,

bưởi, ổi…), các loại thực phẩm chứa nhiều kẽm

(đậu, đỗ, hạt hạnh nhân, thịt heo, thịt bò, hàu,

sò…). Ăn nhiều hơn thực phẩm nhiều Selen (trứng,

nấm, tôm, đậu đỗ, ngũ cốc, thịt heo bò…). Nghiên

cứu cho thấy bổ sung kẽm có tác dụng phòng bệnh

nhiễm trùng đặc biệt là viêm phổi ở người cao tuổi.

 Bổ sung các loại thực phẩm nhiều vitamin A và

omega-3. Đó là cá và các loại hải sản. Cá nên có

mặt trong bữa ăn ít nhất 2 lần mỗi tuần. Vitamin A

và omega-3 đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn

dịch đường hô hấp. Có thể dùng viên dầu cá uống

bổ sung hàng ngày. Ngoài ra các loại hải sản còn là

nguồn cung cấp kẽm rất tốt cho hệ miễn dịch của

cơ thể.

 Bổ sung các loại rau, củ gia vị nhiều hóa thực

10HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

vật và tinh dầu trong bữa ăn hàng ngày. Tăng

cường sử dụng, hành, tỏi, gừng, sả, chanh, và các

loại rau thơm nhiều hóa thực vật và tinh dầu (bạc

hà, kinh giới, tía tô…) trong các bữa ăn hàng ngày

vì những thực phẩm này có tính kháng khuẩn cao.

Có thể uống viên tinh dầu tỏi hoặc 1-2 nhánh tỏi

tươi, nước gừng ấm, nước chanh sả ấm.

 Bổ sung các chế phẩm dinh dưỡng đặc trị

tăng cường sức khỏe giàu năng lượng và đạm.

Những người cao tuổi, trẻ nhỏ, những bệnh nhân

mắc các bệnh mãn tính, người thiếu cân hoặc suy

dinh dưỡng thường có chế độ ăn uống không đủ

dinh dưỡng. Những người này nên bổ sung các chế

phẩm dinh dưỡng giàu năng lượng và đạm, ví dụ

sữa nước hoặc sữa bột tùy theo độ tuổi và bệnh

lý nếu có. Mỗi ngày bổ sung không quá 500 calo,

tương đương 2 cốc sữa. Nên tham vấn bác sỹ dinh

dưỡng hoặc nhân viên y tế (NVYT) để có hướng

dẫn lựa chọn sản phẩm phù hợp.

 Bổ sung các loại vitamin tổng hợp, khoáng chất

và dầu cá. Chế độ ăn đầy đủ vẫn là phương pháp

hữu hiệu trong việc cung cấp các vitamin và khoáng

chất trên. Trong trường hợp chế độ ăn không đầy

đủ, có thể xem xét uống bổ sung thuốc đa sinh tố

11HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

chứa vitamin A, vitamin C, vitamin D, kẽm (Zn),

và Selenium (Se). Đây là các chất giúp tăng cường

hệ miễn dịch cho cơ thể trong giai đoạn dịch viêm

phổi cấp do virus Corona.

 Uống nhiều nước, đặc biệt là nước ấm. Chỉ cần

cảm thấy có chút khô họng phải uống nước ngay.

Lưu ý mỗi ngày uống không dưới 1500ml nước

ấm. Uống từng ngụm nhỏ, nhiều lần trong ngày.

Lưu ý một số đối tượng như trẻ em và người cao

tuổi cần bổ sung nước thường xuyên chứ không

đợi cảm giác khát.

 Không ăn kiêng, hãy ăn đa dạng nhiều thực

phẩm. Trong giai đoạn này cần phải ăn đa dạng

các loại thực phẩm, màu sắc và dinh dưỡng phong

phú. Cố gắng ăn không dưới 15 loại thực phẩm

mỗi ngày, kể cả gia vị.

 Hạn chế đồ dầu mỡ, đồ chiên rán, đồ ngọt.

Những thực phẩm này cung cấp nhiều năng lượng,

nhưng gây đầy bụng khó tiêu, không cung cấp đủ

đạm và các vitamin cơ thể cần cho hệ miễn dịch.

 Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Ăn chín,

uống sôi. Các loại thịt, cá, trứng phải được nấu chín

hoàn toàn. Để riêng thực phẩm sống, chín. Thực

phẩm tươi chưa sử dụng phải cất ngăn đá tủ lạnh.

12HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

Thực phẩm đã nấu chưa ăn ngay phải cất ngăn mát

tủ lạnh. Rửa tay trước khi ăn, trước và sau khi chế

biến thức ăn, sau khi đi vệ sinh hoặc tiếp xúc với bề

mặt có nguy cơ. Hạn chế ăn hàng quán.

 Hạn chế bia rượu, tiệc tùng, tụ tập đông người,

để hạn chế sự lây lan của dịch bệnh do virus Corona

truyền qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp với

bề mặt nhiễm.

Cách bố trí bữa ăn trong ngày

Nhìn chung, để đảm bảo cung cấp đủ năng lượng,

đạm và các chất dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể nâng cao

miễn dịch, phòng chống dịch bệnh Viêm phổi cấp do virus

Corona trong giai đoạn này, đề nghị không nên ăn kiêng

và đảm bảo sự đa dạng thực phẩm trong mỗi bữa ăn.

Bên cạnh đó, chế độ làm việc, nghỉ ngơi, ăn uống, ngủ

nghỉ cần có quy luật. Ngủ đủ giấc, đảm bảo thời gian ngủ

mỗi ngày không ít hơn 7 tiếng, tránh thức khuya. Thực

hiện các bài tập thể dục cá nhân, thời gian mỗi ngày tập

luyện ít nhất 30 phút các bài tập ở cường độ trung bình

làm tăng nhịp tim và nhịp thở, nhưng hạn chế tham gia các

nhóm hoạt động thể thao đông người để tránh lây nhiễm

chéo. Tiếp xúc ánh nắng mặt trời nhẹ 15 phút mỗi ngày

giúp cơ thể tổng hợp đủ vitamin D.

13HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

14

Các bữa ăn trong ngày sẽ gồm 03 bữa chính và 03

bữa phụ. Thời gian giữa các bữa ăn không cách nhau quá

3 tiếng. Dưới đây là cách bố trí giờ ăn và sinh hoạt gợi ý:

06:30 sáng

  • Ngủ dậy, uống 1 ly nước ấm 100 ml
  • Tập thể dục cá nhân 30 phút
  • Uống 1 ly nước ấm 100 ml sau tập thể dục

07:30 sáng

  • Ăn sáng: Cháo đậu xanh thịt nạc + 1 cốc sữa

09:30 sáng

  • Bữa phụ sáng: Hoa quả (cam, bưởi…).
  • Uống nước ấm ngụm nhỏ, liên tục.

12:00 trưa

  • Ăn trưa: Cơm cá thu sốt cà chua + 1 quả chuối

03:00 chiều

  • Bữa phụ chiều: Sữa chua 1 hộp 100g hoặc 1

nắm đậu hạt các loại (đậu phộng, hạt điều, hạt

hướng dương, hạt óc chó…).

  • Uống nước ấm ngụm nhỏ, liên tục.

05:30 chiều

  • Uống 1 ly nước ấm 100 ml
  • Tập thể dục cá nhân 30 phút
  • Uống 1 ly nước ấm 100 ml sau tập thể dục

07:00 tối

  • Ăn tối: Cơm gà rang lá chanh + cam/bưởi

tráng miệng

09:00 tối

  • Bữa phụ đêm: Uống 1 cốc sữa
  • Uống nước ấm, ngụm nhỏ, liên tục

10:00 tối

  • Đi ngủ

Uống nước đúng cách giúp phòng chống dịch

Corona

Cơ thể hàng ngày cần khoảng 2 – 2,5 lít nước từ thực

phẩm và đồ uống để bù lại lượng nước mất qua các con

đường khác nhau. Tỷ lệ 2/3 lượng nước do đồ uống cung HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

15

cấp, phần còn lại do thực phẩm khác cung cấp.  Nhu cầu

này phụ thuộc vào trọng lượng cơ thể, hoạt động thể lực.

Nhóm tuổi và cân nặng

Nhu cầu nước/dịch

(ml/kg cân nặng)

Trẻ em 1-10kg

100ml/kg cân nặng/ngày

Trẻ em 11-20kg

1000ml + 50ml/kg cho mỗi 10kg cân

nặng tăng thêm

Trẻ em >21kg

1500ml + 20ml/kg cho mỗi 20kg cân

nặng tăng thêm

Vị thành niên (10-18

tuổi)

40ml/kg cân nặng/ngày

Người trưởng thành

35ml/kg cân nặng/ngày

Ví dụ: một người 40 tuổi có cân nặng 55kg, nhu cầu

nước mỗi ngày là 55 x 35 = 1925 ml/ngày (tương đương

8-10 cốc nước/ngày).

Một số lưu ý về uống nước trong dự phòng dịch

Corona:

 Không được để miệng và cổ khô, cần uống từng

ngụm nhỏ, uống chậm, uống nhiều lần trong ngày,

uống ngay cả khi không khát.

 Cần uống nước sạch, đã đun sôi, uống ấm.

 Không uống nước đun đi đun lại nhiều lần.HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

 Không nên uống nước ngọt thay cho nước lọc.

 Hạn chế bia, rượu, café vì có tác dụng lợi tiểu làm

tăng tốc độ mất nước qua thận.

Một số món ăn hoặc thực phẩm gợi ý

Ăn những thực phẩm giàu dinh dưỡng và uống nhiều

nước có thể cung cấp các dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể

và giúp cơ thể không bị thiếu nước, giúp dự phòng nhiễm

cũng như đẩy nhanh quá trình hồi phục. Một số món ăn,

đồ uống có thể hỗ trợ dự phòng và điều trị Viêm phổi cấp

do virus Corona.

Cháo gà hành tía tô

  • Công dụng:

– Có thể giúp giảm viêm nhiễm, đẩy nhanh quá

trình phục hồi của cơ thể

– Giảm triệu chứng ngạt mũi, giảm nhẹ các triệu

chứng đường hô hấp trên

– Giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa, dễ nấu, bổ sung

thêm nước cho cơ thể

  • Nguyên liệu: (cho 4 phần ăn)

– Gạo tẻ 100g

– Gạo nếp 30g

– Đỗ xanh 20g

16HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

– Gà 1/2 con

– Hành khô, hành lá, tía tô, gừng, gia vị, mắm,

tiêu

  • Cách nấu:

– Gạo và đỗ vo sạch, hành và tía tô rửa sạch và

thái nhỏ, hành khô nướng thơm, gừng cạo vỏ

thái lát mỏng.

– Gà làm sạch, luộc chín, xé sợi nhỏ.

– Cho gạo và đỗ vào nồi nước luộc gà ninh liu riu

cùng xương gà, hành khô nướng. Khi gạo đã

chín nhừ, đặc sánh thì gắp bỏ xương ra.

– Cho thịt đã xé nhỏ vào nồi, đun sôi lửa to hơn

một chút, nêm gia vị vừa ăn, rắc hành và tía tô

thái nhỏ vào, trộn đều, tắt bếp.

– Múc ra bát, rắc hạt tiêu và vài lát gừng thái

mỏng, ăn ngay khi nóng.

Nước gừng, chanh, sả, mật ong:

  • Công dụng:

– Giúp làm sạch đường hô hấp trên

– Phòng ngừa viêm nhiễm đường hô hấp và virus

corona

  • Nguyên liệu:

– Chanh ta: 5 quả. Rửa sạch, lột lấy vỏ.

17HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

– Sả: 15 củ. Rửa sạch, đập dập.

– Gừng tươi: 1 củ. Rửa sạch, để nguyên vỏ, thái

lát mỏng.

– Mật ong: 2 thìa canh (20ml)

  • Cách làm:

– Đun sôi nước, cho sả đập dập vào đảo đều, cho

vỏ chanh và gừng tươi thái lát vào, đảo đều.

Đun liu riu khoảng 2-3 phút, tắt lửa, đậy vung.

– Chắt ra lọ/bình thủy tinh, cho 2 thìa mật ong

khuấy đều.

  • Cách dùng:

– Uống ấm. Mỗi lần dùng 1 ly 100ml (sáng ngủ

dậy, giữa ngày, và trước khi đi ngủ).

Các món ăn từ cá:

  • Công dụng:

– Là nguồn thực phẩm giàu đạm, dễ tiêu hóa

– Bên cạnh đó đây cũng là nhóm thực phẩm giúp

nâng cao hệ miễn dịch.

– Vitamin A và omega -3 trong cá giúp nâng cao

hệ miễn dịch trong cơ thể, giảm viêm nhiễm,

tăng hoạt tính của bạch cầu, đại thực bào, bảo

vệ cơ thể khỏi virus, vi khuẩn.

  • Khuyến nghị:

18HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

– Nên ăn ít nhất 200g cá mỗi tuần

Các thực phẩm giàu Vitamin A và Caroten (trái

cây chín màu vàng, cam, đu đủ, gan): vitamin A cần

thiết cho việc duy trì toàn vẹn niêm mạc đường hô hấp và

tiêu hóa giúp tạo thành hàng rào ngăn sự xâm nhập của

virut, vi khuẩn.

Các thực phẩm giàu Vitamin C (cam, bưởi, các loại

rau lá xanh): Vitamin C giúp nâng cao miễn dịch, giảm triệu

chứng viêm.

Các thực phẩm giàu Vitamin D (gan cá, trứng gà

hoặc ngũ cốc có bổ sung vitamin D) có vai trò trong việc

kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể

Các loại hạt giàu Vitamin E (hạnh nhân, hướng

dương, hạt bí…): Vitamin E là chất chất chống oxy hóa

mạnh, giảm nhiễm khuẩn đường hô hấp, hỗ trợ hoạt động

của các tế bào miễn dịch và kháng thể.

Các thực phẩm giàu kẽm Zn (thịt, hải sản): Kẽm

cần thiết cho hoạt động của các tế bào miễn dịch, bao gồm

bạch cầu.

Các thực phẩm giàu Seleninum (tôm, nấm, trứng,

đậu đỗ): Selenium giúp nâng cao miễn dịch, phòng ngừa

lão hóa.

Các loại gia vị có tính kháng khuẩn (tỏi, gừng,

19HƯỚNG DẪN DINH DƯỠNG

Hỗ trợ Dự phòng & Điều trị Viêm phổi cấp do Virus Corona (Covid-19)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here